به گزارش بهداشت نیوز، فرهای مایکروویو از دهه ۱۹۷۰ بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرند اما برخی افراد همواره به دلیل تابش امواج نگران استفاده از این دستگاهها هستند. درست است که فرهای مایکروویو برای گرم کردن غذا یا یخزدایی از تابش استفاده میکنند اما این تابش از نوع غیریونساز است و با تابش یونساز ناشی از پرتوهای ایکس و گاما تفاوت دارد؛ تابشهایی که در سطوح بالا میتوانند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند.
در واقع، بسیاری از وسایل الکترونیکی خانگی نیز تابش غیریونساز تولید میکنند. تا زمانی که فر مایکروویو در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد، تقریبا تمام تابشی که تولید میکند، داخل دستگاه میماند اما چه چیزی مانع خروج این امواج میشود؟ هنگامی که فر مایکروویو روشن میشود، قطعهای به نام «مگنترون» امواج مایکروویو را در محفظه پخت تولید میکند. این محفظه با فلز پوشانده شده است و فلز، امواج مایکروویو را بازتاب میدهد و تا حد زیادی مانع خروج آنها از دستگاه میشود.
این امواج بهسرعت توسط غذا جذب میشوند و انرژی آنها به گرما تبدیل میشود. برای جلوگیری از خروج امواج از شیشه در فر نیز شبکه فلزی بسیار ریز در آن قرار داده شده است. سوراخهای این شبکه آنقدر کوچک هستند که مانع عبور امواج مایکروویو میشوند اما امکان مشاهده غذای در حال پخت یا نوشیدنی در حال جوشیدن را فراهم میکنند. فرهای مایکروویو همچنین به سامانههای ایمنی مجهز هستند که با باز شدن در دستگاه، تولید امواج مایکروویو را فورا متوقف میکنند.
آیا هیچ موجی از مایکروویو خارج نمیشود؟
این طراحی به این معنا نیست که هیچ مقدار از انرژی مایکروویو نمیتواند از دستگاه خارج شود. ممکن است مقدار بسیار کمی از این امواج نشت کند و به همین دلیل، فرهای مایکروویو باید استانداردهای مشخصی را درباره میزان انتشار تابش رعایت کنند. بهعنوان مثال، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) میزان تابش مجاز را در فاصله حدود پنج سانتیمتری از سطح فر، حداکثر پنج میلیوات بر سانتیمتر مربع تعیین کرده است. بنابراین، ایمنی فر مایکروویو فقط به از بین رفتن انرژی امواج مربوط نمیشود بلکه به وجود پوشش محافظ و سامانههای ایمنی دیگری وابسته است که میزان مواجهه با این امواج را در محدوده ایمن نگه میدارند.
مهمترین توصیههای ایمنی درباره فر مایکروویو
مقدار کمی از امواج ممکن است از دستگاه خارج شوند اما تا زمانی که فر در وضعیت مناسبی قرار داشته باشد، میزان این نشت باید در محدودههای تعیینشده قانونی باشد و جای نگرانی زیادی وجود ندارد.
همانطور که گفته شد، تابش مایکروویو از نوع غیریونساز است و انرژی کافی برای آسیب مستقیم به «دیانای» را ندارد. البته در سطوح بسیار بالا، امواج مایکروویو میتوانند بافت زنده را گرم کنند و به همین دلیل، فرهای مایکروویو بهگونهای طراحی شدهاند که میزان نشت امواج به حداقل برسد.
مهمترین نکته ایمنی درباره این دستگاه، اطمینان از سالم بودن آن است. سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه کرد اگر در فر، لولا، درزگیر یا قفل در آسیب دیده است، با سازنده دستگاه تماس بگیرید و تا رفع مشکل از فر استفاده نکنید. همچنین اگر دستگاه پس از باز شدن در همچنان به کار خود ادامه داد، باید فورا استفاده از آن را متوقف کنید.
برخی افراد ترجیح میدهند هنگام روشن بودن مایکروویو از آن فاصله بگیرند، میزان امواج مایکروویو با افزایش فاصله بهسرعت کاهش مییابد. طبق اعلام سازمان غذا و داروی آمریکا، میزان امواج در فاصله حدود ۵۰ سانتیمتری از دستگاه، تقریبا یکصدم میزان آن در فاصله حدود پنج سانتیمتری است. بنابراین، هنگام کار کردن دستگاه نیازی به نگرانی درباره نزدیک بودن به آن نیست.
نگرانی دیگری که گاهی مطرح میشود این است که گرم کردن غذا در مایکروویو ممکن است آن را برای خوردن نامناسب کند اما پخت یا گرم کردن غذا با مایکروویو تنها باعث گرم شدن آن میشود و غذا را به مادهای رادیواکتیو تبدیل نمیکند. در عوض، بهتر است درباره ظرفی که غذا را در آن داخل مایکروویو قرار میدهیم، دقت بیشتری داشته باشیم بهویژه زمانی که از ظروف پلاستیکی استفاده میکنیم.
آیا استفاده از مایکروویو قدیمی همچنان ایمن است؟
ایمنی یک فر مایکروویو صرفا به دلیل قدیمی شدن آن کاهش پیدا نمیکند و هیچ قانون کلی وجود ندارد که توصیه کند دستگاه پس از ۱۰ سال یا بیشتر حتما تعویض شود. بنابراین، به جای توجه صرف به عمر دستگاه، بهتر است وضعیت کلی آن را بررسی و از آن بهدرستی استفاده کنیم. برای نمونه، باید از استفاده نادرست و مکرر از دستگاه، مانند قرار دادن ظروف فلزی در آن، خودداری کرد.
همانطور که گفته شد، فرهای مایکروویو به پوششهای محافظ و سامانههای ایمنی مجهز هستند تا از قرار گرفتن افراد در معرض میزان خطرناک امواج جلوگیری کنند. سازمان غذا و داروی آمریکا اعلام کرد فرهایی که استانداردهای ایمنی این سازمان را رعایت میکنند و مطابق دستورالعمل سازنده مورد استفاده قرار میگیرند، خطری برای سلامت ایجاد نمیکنند.
با این حال، استفاده طولانیمدت، بهویژه طی چند دهه، میتواند موجب فرسودگی دستگاه شود. در چنین شرایطی، مهمترین بخش، در فر است. هرگونه تغییر شکل در، همچنین آثار فرسودگی در لولا، درزگیر یا قفل، میتواند نشانه وجود مشکل باشد و در صورت مشاهده چنین مواردی، بهتر است استفاده از دستگاه متوقف شود.
بنابراین، اگرچه یک فر مایکروویو قدیمی ممکن است پس از سالها استفاده، ظاهری فرسوده پیدا کند، بیشتر این دستگاهها همچنان میتوانند بدون ایجاد خطر برای افراد به کار خود ادامه دهند.
وبسایت بیجیآر گزارش کرد، افرادی که همچنان درباره فر قدیمی خود نگرانی دارند، میتوانند از دستگاههای سنجش نشت امواج مایکروویو برای بررسی میزان تابش استفاده کنند. البته این دستگاههای ارزانقیمت چندان قابل اعتماد نیستند و بیشتر میتوانند تا حدی خیال مصرفکننده را راحت کنند. در مجموع، اگر در فر سالم باشد و سایر بخشهای آن نیز آسیب ندیده باشند، معمولا میتوان با خیال راحت از آن استفاده کرد.
منبع: ایسنا